Η Προσκύνησις των Μάγων

Κατά   Ματθαίον Ευαγγέλιον Κεφάλαιο Β’ 1 – 12:

1 Του δε Ιησού  γεννηθέντος εν Βηθλεέμ της  Ιουδαίας  εν  ημέραις Ηρῴδου του  βασιλέως, ιδού  μάγοι  από  ανατολών παρεγένοντο εις Ιεροσόλυμα

2 λέγοντες· που  εστιν ο τεχθείς βασιλεύς των Ιουδαίων; είδομεν γαρ αυτού  τον  αστέρα  εν τη  ανατολή  και  ήλθομεν προσκυνήσαι αυτώ.
3 Ακούσας δε  Ηρῴδης  ο  βασιλεύς  εταράχθη και  πάσα  Ιεροσόλυμα μετ᾿ αυτού,

4 και  συναγαγών πάντας τους  αρχιερείς και  γραμματείς του  λαού επυνθάνετο  παρ᾿ αυτών που  ο  Χριστός  γεννάται.

5 οι  δε  είπον αυτώ· εν Βηθλεέμ της Ιουδαίας· ούτω γαρ γέγραπται δια  του προφήτου·

6 και  συ  Βηθλεέμ, γη  Ιούδα, ουδαμώς  ελαχίστη εί  εν τοις  ηγεμόσιν Ιούδα· εκ σου  γαρ  εξελεύσεται  ηγούμενος, όστις ποιμανεί τον λαόν μου τον ᾿Ισραήλ.
7 Τότε  Ηρῴδης λάθρα καλέσας τους μάγους ηκρίβωσε παρ᾿ αυτών τον χρόνον του φαινομένου αστέρος,

8 και  πέμψας αυτούς εις Βηθλεέμ είπε· πορευθέντες  ακριβώς εξετάσατε περί  του  παιδίου, επάν δε εύρητε, απαγγείλατέ μοι, όπως κἀγώ  ελθών προσκυνήσω  αυτώ.

9 Οι  δε  ακούσαντες του  βασιλέως  επορεύθησαν· και  ιδού  ο  αστήρ  όν είδον  εν τη  ανατολή  προήγεν αυτούς, έως  ελθών  έστη  επάνω ού  ήν το παιδίον· 10 ιδόντες  δε τον  αστέρα  εχάρησαν  χαράν  μεγάλην  σφόδρα,

11 και  ελθόντες εις την οικίαν είδον το παιδίον μετά  Μαρίας της μητρός αυτού, και  πεσόντες προσεκύνησαν αυτώ, και  ανοίξαντες τους θησαυρούς αυτών προσήνεγκαν αυτώ  δώρα, χρυσόν και λίβανον και  σμύρναν·
12 και  χρηματισθέντες κατ᾿ όναρ μη  ανακάμψαι προς  Ηρῴδην, δι᾿άλλης  οδού  ανεχώρησαν  εις την χώραν αυτών.

Απόδοση  στη  Νεοελληνική:

1 Όταν ο Ιησούς εγεννήθηκε εις την  Βηθλεέμ της Ιουδαίας κατά τας ημέρας του  Ηρώδη  του  βασιλέως, έφθασαν μάγοι από  την  Ανατολήν  εις  τα  Ιεροσόλυμα  και  ερωτούσαν,

2 «Που είναι εκείνος που εγεννήθηκε, ο βασιλεύς των Ιουδαίων; Διότι είδαμε το  άστρον  του  να  ανατέλλει και ήλθαμε να τον προσκυνήσωμεν».

3 Όταν άκουσε αυτά  ο  βασιλεύς  Ηρώδης, εταράχθηκε  και  μαζί του  όλη η  πόλις  των  Ιεροσολύμων  και,

4 αφού  συγκέντρωσε  όλους τους αρχιερείς και τους γραμματείς του λαού, εζητούσε  να  πληροφορηθεί  από αυτούς που θα γεννηθεί ο Χριστός.

5 Εκείνοι δε του είπαν, «Εις την Βηθλεέμ της Ιουδαίας, διότι είναι γραμμένον  δια  του προφήτου,

6 «Και συ, Βηθλεέμ, γη  του Ιούδα, δεν είσαι με κανένα τρόπο  η  μικρότερη μεταξύ  των  ηγεμόνων  του Ιούδα, διότι από σε θα προέλθει  ένας αρχηγός, ο  οποίος  θα  κυβερνήσει  τον  λαόν μου, τον  Ισραήλ».

7 Τότε ο Ηρώδης  εκάλεσε κρυφά τους μάγους  και εξακρίβωσε από αυτούς  τον  χρόνο  που  φάνηκε το  άστρο.

8 Κατόπιν τους έστειλε εις την Βηθλεέμ και τους είπε, «Πηγαίνετε και εξετάσατε ακριβώς περί του παιδιού. Και  όταν  το  βρήτε, ειδοποιήσατέ με, δια να έλθω  και  εγώ  να το προσκυνήσω».

9 Αυτοί, αφού  άκουσαν τον βασιλέα, έφυγαν. Και να, το άστρο, το οποίο είχαν  ιδή  να ανατέλλει, προηγείτο, έως ότου ήλθε και στάθηκε πάνω στο μέρος, όπου  ευρίσκετο  το παιδί.

10 Μόλις είδαν  το  άστρον, αισθάνθηκαν μεγάλη χαρά.

11 Και  όταν μπήκαν  στο σπίτι, είδαν το παιδί μαζί με την Μαρία, την μητέρα του, και  έπεσαν  στη γη και το προσκύνησαν· κατόπιν άνοιξαν τους θησαυρούς τους  και του προσέφεραν για δώρα χρυσό  και  λιβάνι  και σμύρνα.   
12 Και επειδή καθωδηγήθησαν με όνειρον υπό του Θεού να μη επιστρέψουν στον  Ηρώδη, ανεχώρησαν εις την πατρίδα τους από άλλο δρόμο.

ομιλία στην Κυριακή προ των Χριστουγέννων

Η Αγία Ευγενία η Οσιομάρτυς

Έζησε στο  δεύτερο μισό του 3^ου αιώνα μ.Χ. Καταγόταν από  την Ρώμη  και οι γονείς της ονομάζονταν Φίλιππος και Κλαυδία. Επίσης, είχε και δυο άλλα αδέλφια, τον Αβίτα και τον Σέργιο. Ο πατέρας της διορίστηκε έπαρχος  στην  Αλεξάνδρεια  και  πήγε  εκεί  με  όλη  του  την  οικογένεια.

Εκεί η Ευγενία σπούδασε κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο και έμαθε άριστα  την  ελληνική  και ρωμαϊκή φιλολογία. Όταν  τελείωσε τις σπουδές της, ψάχνοντας για περισσότερη γνώση πήρε στα χέρια της  από μία χριστιανή  κόρη τις επιστολές του Αποστόλου Παύλου. Όταν τις διάβασε, εντυπωσιάσθηκε πολύ. Εκεί μέσα δεν υπήρχαν θεωρίες και φιλοσοφικές  δοξασίες. Οι  γραμμές τους  ενέπνεαν ζωή  και  ελπίδα.

Εκείνη  την περίοδο, οι γονείς της ήθελαν να την δώσουν σύζυγο σε κάποιο Ρωμαίο  αξιωματούχο, τον Ακυλίνα. Τότε η Ευγενία, αρνούμενη να δεχθεί αυτή την πρόταση των γονέων της, κάποια νύχτα ντύθηκε ανδρικά και έφυγε σε άλλη πόλη. Εκεί  κατηχήθηκε, βαπτίσθηκε χριστιανή  και  έλαβε συγχρόνως το μοναχικό σχήμα. Μετά  από χρόνια, επέστρεψε στο σπίτι της και η αναγνώριση από τους γονείς της έγινε μέσα  σε  δάκρυα και ανέκφραστη χαρά. Δεν πέρασε πολύς καιρός και  όλοι στο σπίτι της Ευγενίας δέχθηκαν τον χριστιανισμό.           
Από  μίσος  τότε  οι ειδωλολάτρες τραυμάτισαν θανάσιμα τον πατέρα της. Και  όταν  η  Ευγενία επέστρεψε στη Ρώμη, επειδή δεν θυσίαζε στα είδωλα, την  αποκεφάλισαν, τερματίζοντας έτσι ένδοξα «τον καλόν αγώνα  της  πίστεως», μαζί  με την  επίγεια ζωή της.

Απολυτίκιον. Ήχος γ’. Θείας πίστεως.          
Θείου πνεύματος, τη υμνωδία, φως προσέλαβες θεογνωσίας, Ευγενία Χριστού  καλλιπάρθενε· και  εν Οσίων χορείᾳ εκλάμψασα, αθλητικώς  τον εχθρόν εθριάμβευσας. Μάρτυς ένδοξε, Χριστόν τον Θεόν ικέτευε, δωρήσασθαι  ημίν  το μέγα έλεος.

Κοντάκιον. Ήχος δ’. Επεφάνης σήμερον.    
Την του κόσμου πρόσκαιρον φυγούσα δόξαν, τον Χριστόν επόθησας, το ευγενές σου της ψυχής, αδιαλώβητον σώζουσα, Μάρτυς θεόφρον, Ευγενία πανεύφημε.

Μεγαλυνάριον.
Όρπηξ  ευγενείας θεοειδούς, ήθεσιν  οσίοις, και αγώσιν αθλητικοίς, ώφθης Ευγενία· εντεύθεν ενυμφεύθης, τω Υπερθέω Λόγω, ως καλλιπάρθενος.

Οι Άγιοι 10 Μάρτυρες οι εν Κρήτη

Από αυτούς, οι μεν Θεόδουλος, Σατορνίνος, Εύπορος, Γελάσιος και Ευνικιανός, ήταν από τη Γορτυνία της Κρήτης. Ο Ζωτικός, από  την Κνωσό. Ο Αγαθόπους από το λιμένα Πανούρμου. Ο Βασιλειάδης (ή Βασιλείδης) από την Κυδωνία. Ο Ευάρεστος και ο Μόβιος (ή Πόμπιος, ή Πόντιος) από  το  Ηράκλειο.

Όλοι μαρτύρησαν τον 3^ο αιώνα μ.Χ., όταν αυτοκράτορας ήταν ο Δέκιος. Και οι δέκα με πολύ ζήλο εργάζονταν για τη διάδοση  του  Ευαγγελίου  στο νησί. Καταγγέλθηκαν  στον  έπαρχο Κρήτης, που  ήταν συνώνυμος του  αυτοκράτορα, ονομαζόταν  δηλαδή και αυτός Δέκιος. Ο έπαρχος, όταν είδε την ανθηρή νεότητά τους και το αρρενωπό τους παράστημα, προσπάθησε να τους παρασύρει με πολλές υποσχέσεις εγκόσμιων απολαύσεων και ηδονών. Αλλά όταν είδε ότι τίποτα δεν πετύχαινε, διέταξε  να τους  μαστιγώσουν, και  κατόπιν  τους  λιθοβόλησαν.

Οι γενναίοι μάρτυρες του Χριστού υπέμειναν ηρωικά τα βασανιστήρια, ενθυμούμενοι τα λόγια του ψαλμωδού:  «Ανδρίζεσθε και κραταιούσθω η καρδίᾳ  υμών, πάντες  οι  ελπίζοντες επί  Κύριον». Δηλαδή, να έχετε γενναίο και ανδρείο φρόνημα, και η καρδιά σας άς γίνεται κραταιά  και ατρόμητη, όλοι εσείς που ελπίζετε στον Κύριο.
Κατόπιν, με διαταγή  του επάρχου, οι  στρατιώτες  έκοψαν  με τα ξίφη τους  τις  τίμιες  κεφαλές  των  δέκα  χριστιανών  Αγίων.

Απολυτίκιον. Ήχος γ’. Την ωραιότητα.       
Κρήτης τα εύοσμα, άνθη τιμήσωμεν, τα διαπνέοντα, οσμήν την ένθεον, Θεόδουλον και Ζωτικόν, Γελάσιον Σατορνίνον, Εύπορον Ευάρεστον, Αγαθόποδα Πόμπιον, Ευνικιανόν ομού, Βασιλείδην τε ένδοξον, βοώντες προς  αυτούς  ομοφρόνως· χαίρε Δεκάς  η  των  Μαρτύρων.

Κοντάκιον. Ήχος δ’. Επεφάνης σήμερον.    
Εωσφόρος έλαμψεν η των Μαρτύρων, σεβασμία άθλησις, προκαταυγάζουσα ημίν, τον εν Σπηλαίω τικτόμενον, όν η Παρθένος ασπόρως  εκύησεν.

Μεγαλυνάριον.
Όμιλος θεόλεκτος και σεπτός, πίστει συνημμένος, και  αγάπῃ  ειλικρινεί, ώφθησαν εν Κρήτη, οι Δέκα Αθλοφόροι, εχθρών τας μυριάδας καταπαλαίσαντες.

Ο Όσιος Νήφων Επίσκοπος Κωνσταντιανής

Άγνωστος στους Συναξαριστές και τα Μηναία. Η ζωή του βρίσκεται  στους  αρχαίους  Κώδικες  και μεταγενέστερους, όπως στους Λαυριωτικούς  Β81 φ. 1 – 155,1 23 φ. 228^α – 278, Λ. 66 φ. 32^α – 58  και στον Βατοπεδινό  618 φ. 143^α – 159.

Η επιγραφή της βιογραφίας του έχει ως εξής: «Βίος και πολιτεία του Οσίου πατρός ημών Νήφωνος του εν Κωνσταντινουπόλει μεν ασκήσαντος, γενομένου δε επισκόπου Κωνσταντιανής κατά Αλεξάνδρειαν».
Στον  Λαυριωτικό  Κώδικα Β 81, λέγεται επίσκοπος  Αλμυρουπόλεως  και ότι  απεβίωσε 23 Δεκεμβρίου. Ακολουθία του βρίσκεται  στον  Κώδικα Δ. δ. II της  Κρυπτοφέρης (Βλ. Κατάλογο Roechi σελ. 389). Ελεύθερη  απόδοση της  ζωής του από  το  βυζαντινό  χειρόγραφο, βρίσκεται  στο βιβλίο «Ένας Ασκητής Επίσκοπος», έκδοση  Ιεράς  Μονής  Παρακλήτου  Ωρωπού (1993).

Η Αγία Αναστασία η Φαρμακολύτρια

Η Αγία Αναστασία είχε πατέρα τον Πατρίκιο, ο οποίος ήταν Ρωμαίος. Διακρινόταν για το υπέροχο κάλος, την παιδεία  και την κοσμιότητά της. Παντρεύτηκε σε νεαρή ηλικία τον Ποπλίωνα, άρχοντα των Ρωμαίων και φανατικό ειδωλολάτρη. Η Αναστασία όμως, κατηχήθηκε στο λόγο του Χριστού και έλαβε το Θείο Βάπτισμα. Επειδή  δεν φανέρωσε δημόσια, λόγω του ανδρός της, την χριστιανική της πίστη βοηθούσε κρυφά  όσους είχαν ανάγκη από ένα χέρι βοηθείας ή ένα λόγο παρηγοριάς. Ντυνόταν πενιχρά  και  μετέβαινε στις  φυλακές  πηγαίνοντας  τροφή  και χρήματα.

Όταν έμαθε ο Ποπλίωνας την δράση της Αγίας, εξοργίστηκε. Αρχικά προσπάθησε να την μεταπείσει με συμβουλές. Όμως, η Αναστασία παρέμενε ακλόνητη στην πίστη της ακόμα και όταν την κακοποίησε. Αυτή  η επιμονή της, εξόργισε τον Ποπλίωνα και την κατέδωσε στον αυτοκράτορα  Διοκλητιανό, ο  οποίος  διέταξε  την  φυλάκισή της.

Επειδή  εξακολουθούσε να υμνολογεί τον Κύριο, ο Διοκλητιανός  διέταξε τον βασανισμό της. Τελικά  η  Αγία  Αναστασία παρέδωσε  το πνεύμά της στην  πυρά.

Απολυτίκιον. Ήχος πλ. α’. Τον συνάναρχον Λόγον.       
Των Μαρτύρων ταις χρείαις διακονήσασα, μαρτυρικώς εμιμήσω τας αριστείας αυτών, δι’ αθλήσεως  εχθρόν  καταπαλαίσασα· όθεν βλυστάνεις δαψιλώς, χάριν άφθονον αεί, Αναστασία θεόφρον, τοις προσιούσιν  εκ  πόθου, τη  αρωγή  της  προστασίας σου.

Κοντάκιον. Ήχος β’. Τα άνω ζητών.

Οι εν πειρασμοίς, και θλίψεσιν υπάρχοντες, προς τον σον ναόν, προστρέχοντες λαμβάνουσι, τα σεπτά δωρήματα, της εν σοι οικούσης θείας χάριτος, Αναστασία· συ γαρ αεί, τω  κόσμω πηγάζεις τα  ιάματα.

Μεγαλυνάριον.
Φάρμακα  προχέουσα  μυστικά, ψυχών  και  σωμάτων, θεραπεύεις πάθη δεινά, ω Αναστασία, τη  θεία  ενεργεία· διο  τας  χάριτάς σου, πάντες κηρύττομεν.

Ο Άγιος Ναούμ ο Θαυματουργός και Θεοφόρος

Υπήρξε συνεργάτης  του  Κυρίλλου και Μεθοδίου, τον 9^ο αιώνα (842), στους αγώνες τους για την διάδοση της χριστιανικής πίστης στη Βουλγαρία. Και στο βαρύ αυτό έργο, όπου συνάντησαν μεγάλα εμπόδια και επικίνδυνες αντιστάσεις, η παρουσία του Ναούμ είχε μεγάλη επίδραση. Διότι στην δύναμη της διδασκαλίας του, πρόσθετε και την εντύπωση, που προκαλούσαν τα θαύματα που ενεργούσε με την χάρη του Θεού.

Ο Ναούμ, επιστρέφοντας από την Ρώμη, όπου πήγε στον τότε Πάπα Αδριανό, πέρασε και από την Γερμανία, όπου υπήρχαν πολλές και διάφορες αιρέσεις. Και αφού κήρυξε και εκεί αγωνιζόμενος για την Ορθοδοξία, επανήλθε και πάλι στη Βουλγαρία. Εκεί, οργάνωσε μαζί με άλλους  συναγωνιστές του, σώμα εσωτερικής ιεραποστολής και εργάστηκε θερμότατα για την διάδοση του χριστιανισμού με τα κηρύγματά του και τις συνεχείς διδακτικές περιοδείες του.           
Ο θάνατος  τον  βρήκε  όρθιο, να κοπιάζει  μέχρι τελευταίας του πνοής για  τον  ευσεβή  σκοπό του.

Η Αγία Ιουλιανή η Παρθενομάρτυς

Οι γονείς της Ιουλιανής ήταν ειδωλολάτρες και θέλησαν να την μνηστεύσουν με κάποιο διακεκριμένο αξιωματούχο της Αντιόχειας, τον Ελεύσιο. Αλλά η Ιουλιανή  αρνήθηκε σθεναρά. Η άρνησή της κατέπληξε τους γονείς της, διότι μέχρι εκείνη την στιγμή  δεν τους είχε φέρει καμιά αντίρρηση  και  ήταν  υπάκουη  κόρη.

Ο  Ελεύσιος με πληγωμένο εγωισμό ζητούσε εκδίκηση. Αφού  ερεύνησε και παρακολούθησε για πολύ καιρό την Ιουλιανή, έμαθε ότι εν αγνοίᾳ των γονέων της είχε γίνει χριστιανή. Έτσι ο Ελεύσιος την  κατήγγειλε στον έπαρχο, με αποτέλεσμα να συλληφθεί και να φυλακισθεί. Μέσα στην φυλακή, συνεχίστηκαν οι προσπάθειες να γίνει σύζυγος του Ελευσίου και να αποφύγει τον κίνδυνο του θανάτου. Αλλά  η  Ιουλιανή προτιμούσε να πεθάνει, παρά να πάρει ειδωλολάτρη  σύζυγο.

Τότε ο Ελεύσιος με διαταγή του έπαρχου και πολύ μίσος την μαστίγωσε ανελέητα. Έπειτα, έκαψε το πρόσωπό της με πυρακτωμένο σίδερο, και της είπε: «Πήγαινε τώρα στον καθρέπτη να καμαρώσεις την ομορφιά σου». Η δε Ιουλιανή, με ένα ελαφρό μειδίαμα του απάντησε: «Στην ανάσταση των δικαίων, στα πρόσωπα δε θα υπάρχουν πληγές και εγκαύματα. Θα υπάρχουν μόνο οι  πληγές των  ψυχών από την αμαρτία. Γι’ αυτό, Ελεύσιε προτιμώ τώρα τις πληγές του σώματος, που είναι προσωρινές, παρά τις πληγές της ψυχής, που βασανίζουν αιώνια».     
Μετά από λίγο, το ξίφος του δημίου έκοψε το νεανικό κεφάλι της Ιουλιανής. Αργότερα ο Ελεύσιος, όταν βρέθηκε ναυαγός σε κάποιο άγνωστο νησί, βρήκε τραγικό τέλος, όταν τον κατασπάραξε ένα άγριο λιοντάρι.

Απολυτίκιον. Ήχος δ’. Ταχύ προκατάλαβε.
Ως νύμφη πανάμωμος, και Αθληφόρος σεμνή, τω Λόγῳ νενύμφευσαι, του αθανάτου Πατρός, Ιουλιανή ένδοξε· συ γαρ φθαρτόν μνηστήρα, παριδούσα εμφρόνως, ήθλησας υπέρ φύσιν, και τον όφιν καθείλες. Και νυν ταις του Νυμφίου σου, τρυφάς φαιδρότητι.

Κοντάκιον. Ήχος α’. Χορός Αγγελικός.        
Παρθένος παγκαλής, και περίδοξος Μάρτυς, εδείχθης αληθώς, θείῳ φίλτρῳ τρωθείσα· διο  αμφοτέρωθεν, διαλάμπουσα ένδοξε, προς ουράνιον, μετεβιβάσθης νυμφώνα, ικετεύουσα, δια παντός Αθληφόρε, υπέρ  των  τιμώντων σε.

Μεγαλυνάριον.
Κήπος  παρθενίας πολυανθής, αθλήσεως φέρων, άνθη εύοσμα και τερπνά, ώφθης Αθληφόρε, τοις ιεροίς σου πόνοις· ω Ιουλιανή σε, όθεν γεραίρομεν.